Znaki BHP znajdują się w każdym zakładzie pracy i miejscach publicznych, takich jak szkoły, urzędy czy placówki medyczne. Odpowiednio zastosowane symbole ostrzegają przed niebezpieczeństwem, a także pomagają w razie wystąpienia zagrożenia (np. pożaru lub wybuchu paniki). Najczęściej spotykane są znaki ewakuacyjne i przeciwpożarowe, ale w wielu miejscach stosuje się również znaki informacyjne, zakazu i nakazu.
Czym są znaki BHP i po co się je stosuje?
Znaki bezpieczeństwa (zwane również znakami BHP) zawierają informacje o występujących zagrożeniach oraz sposobach radzenia sobie z nimi. Często są to proste instrukcje, jak należy zachować się w danym miejscu. Stosowane są w miejscach, gdzie środki ochrony zbiorowej i metody organizacyjne nie są w stanie usunąć niebezpieczeństwa. W ten sposób zmniejszają ryzyko wypadków oraz pomagają chronić zdrowie i życie w sytuacjach kryzysowych. Wymagania dotyczące znaków BHP zostały zawarte w Dyrektywie Rady 92/58/EWG z dnia 24 czerwca 1992 roku, krajowych rozporządzeniach, Polskiej Normie PN-N-01256 i międzynarodowej normie PN-EN ISO 7010.
W jakiej formie można przedstawić znaki bezpieczeństwa?
Gdy mowa jest o znakach BHP, zazwyczaj oczami wyobraźni widzimy tabliczki z płyty PCV lub innego sztywnego materiału, ewentualnie naklejki, czyli nadruki na folii samoprzylepnej. Tabliczki umieszczane są na ścianach lub drzwiach, z kolei naklejki stosowane są także do oznaczania bezpośrednich niebezpieczeństw na różnego rodzaju urządzeniach (np. rozdzielnicach elektrycznych, maszynach produkcyjnych). W przypadku niektórych znaków (np. ewakuacyjnych, przeciwpożarowych) symbole muszą być widoczne także przy złych warunkach oświetleniowych. Stąd też tablice tych znaków są podświetlane albo wykonane w technice fotoluminescencyjnej.
Tablice i folia samoprzylepna to popularne, ale nie jedyne możliwe rozwiązanie. Znaki bezpieczeństwa można przedstawić również za pomocą:
- barwy,
- światła,
- sygnału akustycznego,
- komunikatu słownego,
- sygnału ręcznego.
Jak wyglądają znaki stosowane w BHP?
Wygląd znaków bezpieczeństwa nie jest przypadkowy. Odpowiednie barwy sprawiają, że symbole są czytelne z większej odległości i w słabszych warunkach oświetleniowych. Ponadto dzięki podobieństwu do znaków drogowych można łatwo rozszyfrować ich znaczenie, choć w razie potrzeby można dodatkowo zastosować informację opisową. Wśród znaków stałych (przedstawianych za pomocą tablic) można wyróżnić:
Znaki ewakuacyjne
Są to znaki w kształcie kwadratu lub prostokąta z jasnożółtym (białym) piktogramem w środku i jasnożółtą (białą) ramką.
Znaki ochrony przeciwpożarowej
Przedstawia się je w formie czerwonego kwadratu lub prostokąta z jasnożółtym (białym) piktogramem i jasnożółtą (białą) ramką.
Znaki ostrzegawcze
Tego typu znaki mają postać żółtego trójkąta z czarnym piktogramem i czarnym obramowaniem.
Znaki zakazu
Łatwe je zauważyć, ponieważ są to okrągłe znaki z czerwoną ramką i czarnym symbolem przekreślonym czerwonym paskiem.
Znaki nakazu
Analogicznie do znaków drogowych stosuje się tutaj znaki w kształcie koła z białym piktogramem na niebieskim tle.
Znaki informacyjne
Znaki informacyjne przedstawia się w formie zielonego kwadratu z białym lub jasnożółtym piktogramem.
Nowoczesne oznakowanie w BHP
Jak już wiemy, znaki bezpieczeństwa można przedstawić również za pomocą światła. Mogą to być na przykład proste sygnały alarmowe w postaci pulsującego pomarańczowego lub czerwonego światła. Bardziej nowoczesnym rozwiązaniem jest projektor napisów, który pozwala wyświetlić dowolny znak na podłodze lub ścianie. Rzutnik sprawdzi się szczególnie w miejscach, gdzie nie można używać farb czy taśmy samoprzylepnej. W odróżnieniu od tradycyjnych znaków sygnały świetlne są dobrze widoczne w różnych warunkach oświetleniowych i na zabrudzonych czy zakurzonych powierzchniach. Ponadto można łatwo zmienić położenie rzutnika czy treść znaku, co pozwala dostosować oznakowanie do zmieniających się potrzeb przedsiębiorstwa.